Izašao drugi svezak Matične knjiga bosanskog brdskog konja

Podaci o uzgoju bosanskih brdskih konja su prvi put objavljeni 2011. godine u Matičnoj knjizi bosanskog brdskog konja ergelskog uzgoja.

Autori prvog sveska Matične knjige su Refik Telilbašić, Enver Žiga i Alma Rahmanović. Matična knjiga za bosanskog brdskog konja, koju vodi Međunarodno udruženje uzgajivača bosanskog brdskog konja (Udruženje), definisana je Zakonom o uzgoju stoke kao izvorna matična knjiga.

Organizovan uzgoj ove pasmine ponovno je počeo 1929. godine osnivanjem ergele Sarajevo, prije svega s ciljem uzgoja čistokrvnih pastuha za potrebe nacionalnog uzgoja. U uzgoju bosanskog brdskog konja su se tokom stoljeća ustalili brojni rodovi kobila koji su većinom zasnovani na rasplodnim kobilama upisanim u matičnu knjigu. U 2016. godini u uzgoju bosanskog brdskog konja su zastupljene dvije linije pastuha, Miško i Barut zasnovane prije Drugog svjetskog rata dok je ergela bila smještena u Sarajevu, a linije Durmitor i Đulbeg još u fazi nastanka. Istovremeno je u uzgoju zastupljeno 10 rodova kobila od kojih je 7 rodova zasnovano u Sarajevu ili na Borikama gdje je ergela premještena (Lasta, Medina, Zorka, Iskra, Una, Mica i Morina). Tri roda su zasnovana na ergeli ”Planido” (Vidra, Mrkuša i Dinara). U fazi zasnivanja su dva roda (Zora i UnaP) na ergeli ”Planido” i četiri roda na ergeli »Žiga« (Sena, Đula, Gara i Bosna). Uvođenje novih linija pastuha i rodova kobila bi trebalo predstavljati značajno unapređenje uzgoja, s obzirom na činjenicu da se uzgoj na ergeli ”Borike” duže vrijeme odvijao u zatvorenoj populaciji.

Tokom 2016. godine u populaciji bosanskog brdskog konja utvrđeno je 8 rodova kobila s najmanje tri aktivne predstavnice u dvije generacije. Svi se vjerovatno neće očuvati, ali po broju predstavnica će opsežni i u karakteristikama vanjštine izjednačeni (konsolidovani) rodovi imati, kao i dosad, vrlo stabilan i značajan uticaj na populaciju. U pojedinim rodovima je u matičnu knjigu upisana već osma generacija kobila.

Godine 2010. su uzgajivači čistokrvnog bosanskog brdskog konja u okviru ‘Međunarodnog udruženja uzgajivača bosanskog brdskog konja’ u usvojenom programu uzgoja prvi put u historiji imali i pismeno definisali i postavili standard pasmine, koji je obavezujući za sve potpisnike i druge koji uzgajaju tog konja u čistoj pasmini. U čistoj pasmini se trenutno odvija očuvanje bosanskog brdskog konja u ergeli Borike, koja se pak u posljednje vrijeme suočava s nedostatkom sredstava, nestručnim upravljanjem i privatizacijom. Finansijske i organizacijske poteškoće u trenutno privatnoj ergeli Borike više ne garantuju sigurnost u očuvanju i postojanju uzgoja bosanskog brdskog konja, što je već premašilo kritično stanje. S ciljem osiguravanja postojanja bosanskog brdskog konja su pojedini izraziti simpatizeri, članovi ‘Međunarodnog udruženja uzgajivača bosanskog brdskog konja’, osnovali vlastiti uzgoj. Anton i Aline Dolinšek osnovali su 2003. godine ergelu Planido u Hercegovini, a koja je kasnije premještena u Sloveniju. Damir Voloder u saradnji sa Antonom Dolinšekom 2007. godine osnovao je ergelu bosanskog brdskog konja u Gorskom Kotaru u Hrvatskoj, a Enver Ziga je 2011. godine osnovao ergelu u Bosni. U vrijeme izdavanja ove matične knjige u saradnji sa udruženjem osniva se i ergela bosanskog brdskog konja u Srbiji. U svim ergelama prevladavaju konji koji potiču iz ergele Borike, a nekoliko njih je i iz nacionalnog uzgoja s ciljem osnivanja novih rodova kobila. Kobile koje su, odnosno koje će osnivati nove rodove se prije prihvatanja obavezno provjeravaju molekularno-genetskim testovima (mtDNA).

Trenutno četiri veća uzgajivača, vlastitim sredstvima i radom te ekstremnim naporima održavaju postojeći broj konja. Očuvanje ove dragocjene pasmine neće biti moguće bez plana pomoći država i njenih institucija i pomoći šire međunarodne zajednice.

SADRŽAJ – KAZALO – TABLE OF CONTENTS

Uvod – 5 – 7.

Uvod

Foreword

Međunarodno udruženje uzgajivača bosankog brdskog konja – 8-10. Mednarodno združenje rejcev bosanskih planinskih konj

International Association of Bosnian Mountain Horse Breeders

Uzgojni program -12 – 35.

Rejski program

Breeding program

Rules and requirements for purebred Bosnian Mountain Horses in the International Bosnian Mountain Horse Stud Book – 36.

Uzgoj Bosanskog brdskog konja u Bosni i Hercegovini u periodu od 2011 – 2016. – 46.

Breeding of Bosnian Mountain Horses in Bosnia and Herzegovina in the period 2011-2016. – 48.

Spisak vlasnika BBK – 51.

Seznam lastnikov BPK

List of owners of BMH

Skraćenice i pojmovi – 52.

Okrajšave in pojmi

Abbreviations and Terms

Spisak konja – 53.

Seznam konj

Index of horses

Spisak priplodnih i ostalih ždrijebaca – 55.

Seznam plemenskih in ostalih žrebcev

Index of Sires

Spisak priplodnih kobila i potomaka – 75.

Seznam plemenskih kobil z naraščajem

Index of broodmares and their offspring

Genealogije postoječih rodova kobila – 106 – 115.

Genealogije obstoječih rodov kobil

Genealogy of Mares by bloodline

Potvrda o porijeklu – 127.

Potrdila o poreklu

PEDIGREES

Spisak ispisanih konja – 281.

Seznam izpisanih konj

Index of deregistered horses